EİDS Onayı: Emlak ilanları’ndaneler değişecek?
Son dönemde gayrimenkul sektöründe en çok tartışılan konulardan biri, Elektronik İlan Doğrulama Sistemi (EİDS) oldu.
Ticaret Bakanlığı’nın hayata geçirdiği bu sistemin son ayağı olan satılık taşınmazlarda başlangıç tarihi 1 Şubat 2026 itibari ile en az 3 ilde start alacak, 15 Şubat itibarıyla ise tüm illerde taşınmaz ilanlarında da mülk sahibinin. e-Devlet onayı olmadan ilan girilememesini öngörüyor.
Ama asıl soru şu:
Bu düzenleme piyasayı gerçekten koruyor mu, yoksa yeni sorunlar mı doğuruyor?
Amaç Doğru: Kayıt Dışı ve Sahte İlanlarla Mücadele
Öncelikle hakkını teslim edelim.
EİDS’in amacı yerinde ve doğrudur.
- Sahte ilanların önüne geçilmesi
- Yetkisiz kişilerin ilan girmesinin engellenmesi
- Mülk sahibinin rızasının kayıt altına alınması
- Piyasanın daha şeffaf hale gelmesi
Bunların tamamı hem tüketiciyi hem de mesleğini hakkıyla yapan emlakçıları koruyan hedeflerdir.
Ancak uygulama şekli, çözülmesi gereken ciddi bir boşluğu da beraberinde getirmektedir.
Temel Sorun: Bir Mülk, Birden Fazla Emlakçı
Bugün Türkiye’de fiilen yaşanan tablo şudur:
Bir mülk sahibi, aynı taşınmaz için birden fazla emlakçıya ilan yetkisi verebilmektedir.
EİDS sistemi, teknik olarak buna engel değildir.
Bu durum şu sonuçları doğurur:
- Aynı mülk, farklı fiyatlarla farklı ilanlarda yer alır
- Piyasa fiyat algısı bozulur
- Tüketici güveni zedelenir
- Emlakçılar arasında etik dışı rekabet oluşur
Yani sistem yetkiyi doğruluyor, ama yetkinin sınırını düzenlemiyor.
Dünya Bu Sorunu Nasıl Çözmüş?
Burada uluslararası örneklere bakmak zorundayız.
ABD – MLS (Multiple Listing Service) Sistemi
ABD’de mülk sahibi genellikle tek bir emlak ofisiyle sözleşme yapar.
Ancak bu ilan:
- Tüm lisanslı emlakçılara tek bir merkezden açılır
- Fiyat, bilgi ve şartlar tekildir
- Rekabet emlakçılar arasında değil, hizmet kalitesi üzerindedir
Sonuç:
✔ Fiyat kirliliği yok
✔ Yetki karmaşası yok
✔ Mülk sahibi de, emlakçı da korunur
Avrupa – Yetki Temelli Sistem
Almanya, Fransa, Hollanda gibi ülkelerde:
- Mülk sahibi ya tek yetki verir
- Ya da çoklu yetki varsa bile ilan merkezi ve fiyat tekliği zorunludur
- Yetkisiz ilan ağır yaptırıma tabidir
Burada da temel ilke nettir:
Bir taşınmaz = tek veri seti
Türkiye İçin Çözüm Nerede?
EİDS doğru bir adımdır, ancak ikinci bir düzenleme şarttır.
Somut çözüm önerileri şunlardır:
- EİDS üzerinden verilen yetkiler sınıflandırılmalı
- Tek yetki
- Paylaşımlı yetki (ancak tek fiyat – tek ilan mantığıyla)
- Bir taşınmaz için ilan bilgisi tekil olmalı
- Fiyat
- Metrekare
- Nitelikler
- Yetkili emlakçılar aynı ilan üzerinden çalışabilmeli
- ABD’deki MLS benzeri bir yapı
- Yetki sözleşmesi mesleki standart haline getirilmeli
- Süreli
- Yazılı veya e- sözleşme
- Denetlenebilir
Sonuç: Adil ve şeffaflık ile Sistemi Düzeltmek
EİDS ne emlakçının düşmanıdır, ne de mülk sahibinin kısıtı.
Asıl mesele, yetkinin varlığı değil, yetkinin sınırıdır.
Doğru kurgulanmış bir sistemde:
- Mülk sahibi mülkünü güvende hisseder
- Emlakçı emeğinin karşılığını alır
- Tüketici doğru fiyatla doğru bilgiye ulaşır
- Piyasa sağlıklı işler
Bugün ihtiyaç duyduğumuz şey;
yasak değil, denge
karmaşa değil, standart
çok ilan değil, doğru ilandır.
Bir daha ki yazımda görüşmek üzere hoşçakalın!
FUAT ÖZDAĞ
GAYRİMENKUL UZMANI




